Regtech (Regulatory Technology) là gì?

Regtech (Regulatory Technology) tạm hiểu là việc ứng dụng công nghệ để hỗ trợ tuân thủ pháp luật và Suptech (Supervisory Technology) tạm hiểu là việc ứng dụng công nghệ để hỗ trợ quản lý, giám sát, gần đây đã xuất hiện trong các cuộc thảo luận giữa các nhà thực thi ngành tài chính.

Bài viết dưới đây xin đề cập đến việc nhà nước và doanh nghiệp nên chú ý tới công nghệ Regtech và Suptech, vấn đề đang hot hiện nay.

Công nghệ hỗ trợ thực thi và giám sát việc thực thi pháp lý

Công nghệ tài chính – FinTech (Financial Technology) đang dần trở thành là một trụ cột quan trọng của kinh tế số. FinTech tạo ra tiềm năng vô cùng to lớn giúp cạnh tranh; tăng sự lựa chọn và thuận tiện cho người dùng; tăng cường khả năng tương tác, hiệu quả hoạt động thông qua việc tiết kiệm chi phí và cải thiện quản trị rủi ro.

Tương tự cách công nghệ làm thay đổi ngành tài chính, công nghệ cũng đang thay đổi cách thức các thành viên thị trường, cơ quan quản lý trong ngành tài chính thiết lập và thực thi các quy định pháp lý. Ứng dụng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ thực thi pháp lý – Regtech – được coi là một nhánh của FinTech, đang phát triển mạnh mẽ trong vài năm gần đây. Do việc ứng dụng được triển khai từ cả phía đối tượng được quản lý, giám sát và cơ quan quản lý, giám sát nên Regtech được phân thành hai phân nhóm: Regtech – ứng dụng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ thực thi pháp lý dành do các định chế tài chính (Regtech for Financial Institutions); Suptech – ứng dụng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ thực thi pháp lý dành do các cơ quan quản lý, giám sát (Regtech for Supervisors).

Sau khủng hoảng tài chính năm 2008, tại nhiều thị trường tài chính, sự gia tăng về phạm vi và mức độ phức tạp trong các quy định pháp luật (ví dụ: gia tăng các nội dung quản lý; nâng cao tiêu chuẩn thực thi khuôn khổ pháp lý…) dẫn đến việc tăng chi phí tuân thủ đối với các nhà cung cấp dịch vụ tài chính. Regtech là giải pháp của các nhà cung cấp dịch vụ tài chính nhằm thích ứng với xu hướng trên và giúp tiết kiệm chi phí tuân thủ.

Đồng thời, các cơ quan quản lý, giám sát vốn phải xử lý và phân tích dữ liệu với khối lượng, tần suất và mức độ chi tiết ngày càng tăng cũng gặp phải thách thức. Để ứng phó, các cơ quan này cũng đang tìm cách để tận dụng công nghệ và số hóa các quy trình chính để tăng cường hiệu quả hoạt động, nên sự quan tâm đối với Suptech ngày càng gia tăng.

Hiệp hội Regtech quốc tế (International Regtech Association) mô tả Regtech là “số hóa các quy trình tuân thủ pháp luật”, trong đó tập trung vào tự động hóa và cải tiến hoặc loại bỏ các quy trình có tính chất thủ công.

Trong khi đó, Ủy ban Basel ghi chú rằng “Suptech giúp các giám sát viên thực hiện công việc giám sát hiệu quả và hiệu quả hơn. Khác với Regtech, Suptech không tập trung vào việc hỗ trợ tuân thủ pháp luật và các quy định, mà chú trọng việc hỗ trợ các cơ quan quản lý, giám sát trong đánh giá việc tuân thủ”.

Khả năng ứng dụng và lợi ích với doanh nghiệp

Hầu hết các Regtech hiện nay đều tập trung quanh các giải pháp đối với các tổ chức tài chính chịu sự quản lý chặt chẽ của pháp luật, giúp họ tuân thủ hiệu quả và chặt chẽ hơn các quy định pháp lý, cải thiện quản lý rủi ro, cùng với đó là cắt giảm chi phí. Mặc dù vẫn đang trong quá trình phát triển nhưng Regtech đã định hình một số lĩnh vực áp dụng sau:

Tuân thủ

Đây là ứng dụng chính của Regtech hiện tại. Có thể kể đến các giải pháp toàn diện cấp doanh nghiệp trong việc xác định và theo dõi các thay đổi trong các yêu cầu về tuân thủ pháp lý cả ở cấp địa phương hoặc toàn cầu; các giải pháp giám sát tự động theo thời gian thực về mức độ tuân thủ và rủi ro tuân thủ dựa trên việc phân tích hoạt động và các dữ liệu khác.

Quản lý và kiểm soát định danh

Một lĩnh vực quan trọng khác của Regtech tập trung vào các thủ tục thẩm định đối tác và định danh khách hàng (KYC – Know your customer), kiểm soát phòng chống rửa tiền và phát hiện gian lận. Ví dụ như số hóa các quy trình thực hiện liên quan đến khách hàng hoặc đối tác; thu thập và xử lý thông tin khách hàng và thông tin giao dịch; xác định các giao dịch đáng ngờ một cách tự động…

Quản trị rủi ro

Lĩnh vực này tập trung vào các công cụ giúp cải thiện quy trình quản lý rủi ro tại các định chế tài chính qua việc mang lại hiệu quả cho việc tạo dữ liệu rủi ro; tổng hợp dữ liệu rủi ro; báo cáo rủi ro nội bộ; tự động phát hiện và giám sát rủi ro trên cơ sở các phương thức nội bộ hoặc các quy định có tính pháp lý; tạo cảnh báo và tự động kích hoạt hành động khi đạt đến các ngưỡng rủi ro được thiết lập trước.

Báo cáo tuân thủ

Đây là lĩnh vực quan trọng đối với các cơ quan quản lý, giám sát và là một yếu tố trung tâm trong việc tuân thủ quy định. Các giải pháp Regtech giúp tự động hóa và tích hợp các yêu cầu đối với báo cáo tuân thủ, trong đó bao gồm cả khả năng thực hiện báo cáo theo thời gian thực.

Giám sát giao dịch

Lĩnh vực này tập trung vào các yêu cầu liên quan đến đạo đức kinh doanh và các giải pháp giúp giám sát và kiểm toán giao dịch theo thời gian thực.

Giao dịch trên các thị trường tài chính

nh vực này liên quan đến việc tự động hóa nhiều quy trình thủ tục trong giao dịch trên các thị trường tài chính như tính toán tỷ lệ ký quỹ; lựa chọn đối tác thanh toán trung tâm và địa điểm giao dịch; đánh giá trạng thái; tuân thủ các nguyên tắc về đạo đức kinh doanh…

Cơ quan quản lý

Tương tự Regtech, Suptech cũng đang bắt đầu giải quyết các thách thức mà các cơ quan quản lý gặp phải. Các phạm vi ứng dụng bao gồm:

Chuyển đổi dữ liệu quản lý, giám sát

Một bước quan trọng trong việc chuyển đổi công tác giám sát tài chính là cải thiện một trong những đầu vào quan trọng nhất của công tác, đó chính là dữ liệu. Suptech có thể giúp giảm thiểu thời gian báo cáo; thu thập nhiều hơn các dữ liệu tài chính và giao dịch chi tiết mà không phải đối mặt với việc tăng thêm chi phí; mở rộng dữ liệu sử dụng ra ngoài phạm vi dữ liệu được báo cáo bởi các thành viên thị trường; giảm hoặc loại bỏ các quy trình tổng hợp và thu thập dữ liệu có tính chất thủ công.

Hiện tại, cách tiếp cận phổ biến trong thu thập dữ liệu của các cơ quan quản lý, giám sát là định kỳ thu thập dữ liệu tổng hợp về hoạt động dưới hình thức các biểu mẫu báo cáo được chuẩn hóa.

Hiện đang có sự thay đổi trong quản lý, theo đó đòi hỏi dữ liệu phải chi tiết và thường xuyên hơn để hỗ trợ việc quản lý, giám sát tài chính được hiệu quả, chính xác và chuyên sâu hơn. Nhiều quy định pháp lý được ban hành sau khủng hoảng tài chính năm 2008 yêu cầu các định chế tài chính phải báo cáo một bộ dữ liệu lớn về các hoạt động riêng lẻ như báo cáo chi tiết theo từng chứng khoán (security-by-security), từng khoản vay (loan-by-loan). Công nghệ là cần thiết cho sự dịch chuyển này.

Việc thu thập dữ liệu chi tiết không bị ràng buộc vào các biểu, mẫu được định dạng trước giúp người giám sát linh hoạt hơn trong việc xây dựng các chỉ báo tùy chỉnh; đảm bảo các tính toán được chuẩn xác và hài hòa giữa các tổ chức thực hiện báo cáo; tạo báo cáo mong muốn theo định dạng bất kỳ hoặc tại thời điểm bất kỳ; mở rộng phạm vi phân tích.

Suptech cung cấp một lộ trình để tách biệt hẳn khỏi các biểu mẫu và các thủ tục có tính thủ công. Ví dụ, nó có thể hỗ trợ:

Phương pháp tiếp cận dữ liệu nhập

Các định chế thực hiện báo cáo định kỳ đóng gói dữ liệu hoạt động theo một định dạng chuẩn và mức độ chi tiết cao theo mô tả của cơ quan quản lý và gửi đến cơ sở dữ liệu trung tâm.

Phương pháp tiếp cận dữ liệu kéo (data-pull approach)

Dữ liệu hoạt động thô (chưa chuẩn hóa) được lấy trực tiếp từ hệ thống vận hành của các định chế thông qua các quy trình tự động được kích hoạt và kiểm soát bởi cơ quan quản lý, sau đó được chuẩn hóa bởi chính cơ quan quản lý nhờ việc sử dụng các giải pháp Suptech.

Truy cập theo thời gian thực

Người giám sát chủ động lấy hoặc xem được dữ liệu hoạt động theo ý muốn thông qua việc trực tiếp truy cập các hệ thống vận hành của các tổ chức chịu quản lý, có thể bao gồm giám sát các giao dịch theo thời gian thực.

Các tiện ích báo cáo

Suptech có thể tạo ra các tiện ích báo cáo, theo đó, các cấu trúc tập trung không chỉ thực hiện chức năng một cơ sở dữ liệu chung của dữ liệu báo cáo chi tiết mà còn đóng vai trò như một kho lưu trữ các diễn giải, hướng dẫn về các quy tắc báo cáo dưới định dạng mà máy tính có thể đọc, hiểu được.

Thu thập thông tin thông minh từ các dữ liệu phi cấu trúc

Ngoài việc chuyển đổi báo cáo theo quy định, Suptech còn tạo cơ hội cho các cơ quan quản lý giám sát trong việc thu thập và phân tích dữ liệu phi cấu trúc (các dữ liệu không được tổ chức trong cơ sở dữ liệu) với hiệu quả cao hơn nhờ việc có thể giúp người quản lý giảm thời gian cho các nhiệm vụ như phải đọc nhiều tài liệu định dạng PDF, tìm kiếm trên mạng Internet…

Quản lý các đệ trình pháp lý, ví dụ xin cấp phép, đề xuất thẩm định…,và quản lý chất lượng dữ liệu

Suptech hứa hẹn mang đến những ích lợi đặc biệt cho việc quản lý các đệ trình và chất lượng dữ liệu trong việc có thể mang lại lợi ích cho các nhà quản lý tại các khu vực pháp lý nơi các nhiệm vụ này vẫn được thực hiện thủ công một phần.

Thay đổi phương thức quản lý, giám sát

Công nghệ tạo ra các cơ hội để phát triển các phương pháp tiếp cận tinh vi và hướng dữ liệu hơn cho hoạt động giám sát. Một số ứng dụng Suptech có thể kể đến: giám sát theo thời gian thực thông qua việc xem xét dữ liệu được tạo ra trên các hệ thống hoạt động của các tổ chức thuộc phạm vi quản lý; tự động kiểm tra dữ liệu của tổ chức và các thông tin khác được tự động cập nhật và phân tích để xác định các ngoại lệ và các yếu tố bất thường; tự động thực hiện các biện pháp giám sát, ví dụ như tự tạo và gửi một hướng dẫn cho việc tăng vốn dựa trên việc hệ thống tự động phân tích dữ liệu và ra quyết định; quản lý và giám sát bằng thuật toán đối với các lĩnh vực như giao dịch tần suất cao, chấm điểm tín dụng dựa trên thuật toán (algorithm-based credit scoring), robot tư vấn (robo-advisors)…

Ngoài việc hỗ trợ các phương pháp giám sát mới, Suptech cũng hứa hẹn thay đổi quy trình quản lý. Ví dụ, một vài cơ quan quản lý đang nghiên cứu cách thức để phát triển hệ thống quy định pháp luật hỗ trợ khả năng đọc hiểu của máy tính (machine-readable regulations).

Việt Nam nên làm gì?

Tại Việt Nam, Regtech và Suptech dù chưa được gọi tên và tạo thành một xu hướng nhưng đã được triển khai dưới hình thức này hoặc hình thức khác thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động quản lý, giám sát và tuân thủ. Tuy nhiên, để Regtech và Suptech thực sự phát triển đúng nghĩa, có tổ chức, hệ thống và có sự kết nối giữa các bên, đòi hỏi cơ quan quản lý, giám sát thị trường tài chính cần có những bước triển khai nghiêm túc, bài bản.

Trước hết, cần nhận diện đúng, đủ về Regtech và Suptech, tránh việc đồng nhất với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát. Tiếp đến là nhìn nhận nghiêm túc về tiềm năng, khả năng ứng dụng của Regtech, Suptech nói chung; đánh giá những khó khăn, thách thức và thuận lợi trong việc triển khai tại Việt Nam để có hành xử phù hợp.

Hình thành những nghiên cứu ban đầu và chuyên sâu về Regtech, Suptech, từng bước đưa các mảng ứng dụng vào các chương trình, kế hoạch, chiến lược phát triển ngành.

Từng bước cho phép và nghiên cứu, xây dựng, triển khai Regtech, Suptech trong phạm vi thử nghiệm với các ứng dụng đơn giản, phù hợp với điều kiện Việt Nam như tổng hợp, quản lý dữ liệu; các tiện ích báo cáo… Và cuối cùng, cần có sự đầu tư về nguồn lực phù hợp, tương xứng vì công nghệ là đòn bẩy rất tốt để các nước chưa phát triển có thể theo kịp các thị trường phát triển trên thế giới.


Fintech Việt Nam là cổng thông tin cập nhật về công nghệ trong lĩnh vực Fintech tại Việt Nam và các xu hướng Fintech trên thế giới.

Email: info@innotech-vn.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here